Thiếu máu hồng cầu to là bệnh gì? Có nguy hiểm không?

0
Cập nhật lần cuối vào

Thiếu máu hồng cầu to là một kiểu thiếu máu do các tế bào hồng cầu lớn bất thường và lượng huyết sắc tố (hemoglobin) thấp. Căn bệnh này nếu không được điều trị kịp thời sẽ dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng.

1. Thiếu máu hồng cầu to là bệnh gì?

Thiếu máu hồng cầu to là tình trạng thiếu máu với các tế bào hồng cầu lớn bất thường. Giống như các loại thiếu máu khác, thiếu máu hồng cầu to có các tế bào hồng cầu với lượng huyết sắc tố (hemoglobin) thấp. Hemoglobin là một loại protein có chứa sắt vận chuyển oxy đi khắp cơ thể.

Để hiểu rõ hơn về cấu trúc của hồng cầu, bạn có thể xem bài viết Tổng quan về hồng cầu.

2. Biểu hiện khi mắc bệnh thiếu máu hồng cầu to

Bình thường hồng cầu có kích cỡ 80 – 100 femtoliters (fL). Với người mắc bệnh thiếu máu đại hồng cầu, có hồng cầu lớn bất thường > 100 fl, dẫn đến số lượng hồng cầu giảm sút và lượng hemoglobin trong hồng cầu cũng suy giảm.

Kích thước hồng cầu bình thường

Kích thước hồng cầu bình thường

Hemoglobin là một protein chứa sắt vận chuyển oxy đi khắp cơ thể. Khi nồng độ hemoglobin thấp, cơ thể bị thiếu oxy gây ra các triệu chứng (tim đập nhanh, khó thở, da xanh xao…) của bệnh lý thiếu máu đại hồng cầu.

Các triệu chứng khởi phát từ từ: ở giai đoạn đầu thường không xuất hiện triệu chứng rõ rệt (bệnh nhân thường tình cờ phát hiện khi làm các xét nghiệm về máu), ở giai đoạn cuối thường xuất hiện các triệu chứng:

  • Chán ăn
  • Mệt mỏi
  • Da xanh xao
  • Tim đập nhanh, khó thở
  • Giảm trí nhớ, khó tập trung…

3. Nguyên nhân gây ra bệnh thiếu máu hồng cầu to

Nguyên nhân thiếu máu hồng cầu to hầu như là do thiếu folate hoặc vitamin B12. Điều này thường xảy ra do cơ thể người bệnh không thể hấp thụ vitamin do một căn bệnh tiềm ẩn hoặc do không tiêu thụ đủ lượng thực phẩm chứa các vitamin này.

Thiếu máu hồng cầu to do thiếu B12

Vitamin B12 có nhiều trong các sản phẩm động vật, vì vậy người ăn chay có nhiều nguy cơ bị thiếu vitamin B12. Trong một số trường hợp, người bệnh ăn đủ thực phẩm vitamin B12 nhưng không thể hấp thụ vitamin do rối loạn tự miễn dịch, ung thư, nghiện rượu hoặc bệnh viêm ruột.

Thiếu máu hồng cầu to do thiếu folate – Vitamin B9

Thiếu folate đôi khi được gọi là thiếu vitamin B9, cũng có thể gây thiếu máu. Phụ nữ trong giai đoạn có thai và cho con bú cần nhiều folate nên có nguy cơ cao bị thiếu loại vitamin này.

Những người không ăn đủ thực phẩm giàu folate cũng có thể bị thiếu chất này. Một số bệnh ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ dinh dưỡng của cơ thể, chẳng hạn như bệnh celiac, có thể dẫn đến thiếu hụt folate.

Các nguyên nhân gây thiếu máu hồng cầu to khác có thể bao gồm:

  • Suy giáp
  • Bệnh gan
  • Rối loạn chuyển hóa hiếm gặp
  • Sử dụng các loại thuốc bao gồm thuốc điều trị HIV, thuốc ung thư và các loại thuốc khác gây ức chế hệ thống miễn dịch
  • Các yếu tố này có thể khiến cơ thể khó hấp thụ và chuyển hóa các chất dinh dưỡng thiết yếu hơn. Trong một số trường hợp rất hiếm gặp, rối loạn tủy xương có thể là nguyên nhân gây thiếu máu khiến cơ thể không có khả năng sản xuất đủ các tế bào máu khỏe mạnh.

4. Biến chứng của thiếu máu hồng cầu to

Khi máu không có đủ huyết sắc tố sẽ không có đủ oxy đưa đến các mô trong cơ thể. Cơ thể có thể cố gắng khắc phục điều này bằng cách tăng nhịp tim hoặc huyết áp. Nếu không được điều trị, tim sẽ phải hoạt động quá sức, lâu dần có thể dẫn đến suy tim, tim to và các vấn đề về tuần hoàn.

Biến chứng thiếu máu hồng cầu to nếu tình trạng thiếu máu này là do vấn đề với tủy xương hoặc một cơ quan cơ thể có thể gây ra các biến chứng nặng hơn. Ví dụ, người bệnh bị rối loạn tủy xương không được điều trị có thể phát triển thành bệnh bạch cầu.

Hầu hết các trường hợp của tình trạng thiếu máu này là do thiếu vitamin, vì thế các biến chứng khác nhau tùy thuộc vào vitamin bị thiếu bao gồm tình trạng thiếu vitamin B12 và thiếu folate.

Biến chứng bệnh khi nguyên nhân do thiếu vitamin B12:

  • Vô sinh
  • Mất trí nhớ
  • Ung thư dạ dày
  • Gặp vấn đề khi đi lại
  • Ngứa ran ở tay và chân
  • Phụ nữ thiếu vitamin B12 có thể sinh trẻ bị dị tật ống thần kinh

Biến chứng của bệnh khi nguyên nhân do thiếu hụt folate:

  • Vô sinh
  • Gặp vấn đề sức khỏe tim mạch
  • Tăng nguy cơ chuyển dạ sớm ở phụ nữ mang thai
  • Tăng nguy cơ đứt nhau thai trước hoặc trong khi sinh
  • Phụ nữ thiếu folate có thể sinh trẻ bị dị tật ống thần kinh
  • Tăng nguy cơ mắc một số bệnh ung thư, bao gồm ung thư ruột kết

5. Chẩn đoán bệnh thiếu máu hồng cầu to

Thiếu máu hồng cầu to thường kèm với giảm bạch cầu và giảm tiểu cầu. Do đó, để chẩn đoán chính xác, cần phải thực hiện những xét nghiệm sau đây:

  • Phết máu ngoại vi thường biểu hiện hồng cầu kích thường không đều, hồng cầu hình dạng bất thường, hoặc là hồng cầu dạng trứng khổng lồ, tăng phân nhân của neutrophil (thường trên 5 nhân).
  • LDH và bilirubin không trực tiếp thường tăng, phản ánh tổng hợp máu không hiệu quả và phá hủy những tế bào hồng cầu chưa trưởng thành.
  • Mức folate hồng cầu và vitamin B12 có thể được đo thấy.
  • Folate hồng cầu thường là xét nghiệm đáng tin hơn folate huyết thanh về dự trữ folate, có thể dùng để đánh giá đáp ứng điều trị folate.
  • Methylmalonic acid và homocysteine huyết thanh có thể sử dụng khi mức vitamin B12 hoặc folate không rõ ràng. Thường tăng trong thiếu vitamin B12, homocysteine tăng đơn độc trong thiếu folate.
  • Schilling test có thể được sử dụng để chẩn đoán thiếu máu ác tính do thiếu vitamin B12 (ít khi được làm).
  • Dò tìm kháng thể kháng yếu tố nội chuyên biệt cho chẩn đoán thiếu máu ác tính.
  • Sinh thiết tủy có thể cần thiết để loại trừ hội chứng loạn sản tủy hoặc bạch cầu cấp vì những rối loạn này có thể biểu hiện tương tự với thiếu máu hồng cầu to.

6. Cách điều trị thiếu máu hồng cầu to

Phương pháp điều trị căn bệnh này phụ thuộc vào nguyên nhân chính gây bệnh. Việc điều trị có hiệu quả hay không còn phụ thuộc vào độ tuổi, giới tính, tình hình sức khỏe người bệnh.

Điều trị khi nguyên nhân do thiếu vitamin B12

Nguyên nhân chủ yếu gây nên căn bệnh thiếu máu hồng cầu to này là do trong cơ thể thiếu đi vitamin B12, vì thế chúng ta cần nên bổ sung vitamin B12 hàng tháng bằng cách đi tiêm hoặc sử dụng một số loại thực phẩm sau đây: trứng, thịt gà, ngũ cốc, sữa…

Điều trị căn bệnh khi nguyên nhân do thiếu axit folic

Cách để bổ sung axit folic này hiệu quả nhất đó là bằng viên uống hoặc là tiêm vào cơ thể. Ngoài 2 việc trên thì việc cung cấp axit folic này còn một cách rất hiệu quả đó là bổ sung nó bằng cách ăn một số loại thực phẩm như: cam, lạc, đậu lăng…

Bên cạnh đó, bạn cần bổ sung các thực phẩm giàu vitamin B12 và folate bao gồm:

  • Trứng
  • Đậu lăng
  • Thịt đỏ, thịt cá
  • Động vật có vỏ
  • Ngũ cốc nguyên hạt
  • Trái cây giàu vitamin C
  • Rau lá xanh đậm, như cải xoăn và rau bó xôi

7. Cách phòng tránh thiếu máu hồng cầu to

Hai nguyên nhân chinh dẫn đến bệnh thiếu máu hồng cầu to là do thiếu vitamin B12 hoặc do thiếu folate. Do đó, chỉ cần bạn bổ sung những thực phẩm chứa vitamin B12 và vitamin B9 (như đã nhắc đến ở phần 6).

Bên cạnh đó, bạn cũng cần có thói quen sinh hoạt lành mạnh, điều độ, tập thể dục,… để ngăn ngừa nguy cơ mắc các bệnh ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng của cơ thể.

Hy vọng những thông tin trong bài viết này có ích với bạn, cung cấp cho bạn đọc nhiều thông tin hữu ích bệnh thiếu máu hồng cầu to. Nếu thấy bạn hãy người thân của bạn có những triệu chứng nghi ngờ là mắc bệnh thiếu máu hồng cầu to, hãy đến bệnh viện ngay đều được điều trị kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm.

Ngoài Thiếu máu hồng cầu to, một số bệnh khác cũng gắn liền với hiện tượng giảm bạch cầu như:

Chia sẻ.

Chức năng bình luận đã bị đóng