Hiện tượng huyết sắc tố tăng cao có nguy hiểm không?

0
Cập nhật lần cuối vào

Hiện tượng huyết sắc tố tăng cao hơn bình thường cũng nguy hiểm không kém khi huyết sắc tố thấp. Bài viết sẽ cung cấp những điều cần biết về hiện tượng này.

1. Huyết sắc tố là gì?

Huyết sắc tố còn được gọi là Hemoglobin (Hb hoặc Hgb). Đây là một protein phức tạp (chromoprotein) chứa sắt, có tác dụng thu thập, vận chuyển oxy đi nuôi cơ thể. Huyết sắc tố có màu đỏ trong hồng cầu của con người và động vật có vú.

Để hiểu rõ hơn về huyết sắc tố, bạn có thể tìm hiểu thêm trong bài Huyết sắc tố là gì.

2. Khi nào được gọi là huyết sắc tố cao?

Theo tổ chức Y tế thế giới (WHO), nồng độ hemoglobin của người bình thường khoảng:

  • Nữ: 12 – 16g/dL máu toàn phần
  • Nam: 13,5 – 18g/dL máu toàn phần
  • Trẻ em: 14 – 20g/dL máu toàn phần

Ở trẻ em, ngưỡng bình thường của huyết sắc tố sẽ phụ thuộc vào giới tính và độ tuổi.

Lượng Hemoglobin trong 1 lít hồng cầu khoảng 340g. Giá trị này được sử dụng để góp phần chẩn đoán thiếu máu. Bình thường, nó dao động trong khoảng 260 – 320 g/L.

Nếu nồng độ huyết sắc tố ở nam cao hơn 17,2 g/dL và ở nữ cao hơn 16 g/dL thì người đó đang có mức huyết sắc tố cao.

Khi đi xét nghiệm máu, bạn hãy chú ý đến chỉ số HGB (Hemoglobin) là lượng huyết sắc tố trong một thể tích máu.

Các chỉ số trong kết quả xét nghiệm máu

Các chỉ số trong kết quả xét nghiệm máu

3. Triệu chứng nhận biết huyết sắc tố tăng cao

Thông thường, huyết sắc tố cao hay thấp cần phải dựa vào kết quả xét nghiệm máu mới đánh giá chính xác được. Tuy nhiên, nếu bạn nhận thấy mình có các dấu hiệu sau đây, có thể bạn đã mắc phải tình trạng huyết sắc tố tăng cao hơn mức bình thường:

  • Da đỏ bừng: Nhìn vào màu sắc làn da là cách tốt nhất để nhận biết hàm lượng hemoglobin có cao hay không. Da mặt và da tay đỏ bừng là dấu hiệu để xác định hàm lượng hemoglobin trong máu cao.
  • Chóng mặt
  • Mệt mỏi
  • Nhức đầu
  • Chảy máu mũi
  • Đau nhẹ ở bụng

4. Nguyên nhân gây ra hiện tượng huyết sắc tố tăng cao

Mất nước

Để biết một người bị mất nước hay không các bác sĩ chỉ cần đo nồng độ Hemoglobin trong máu. Nếu thiếu nước, cơ thể sẽ tự động rút bớt chất lỏng trong máu nhằm bù đắp lượng nước mất đi.

Monika Shirodkar, dược sĩ kiêm bác sĩ đa khoa tại Trung tâm y khoa Jefferson Health (Mỹ) cho biết, điều này sẽ gây nên mất cân bằng trong thành phần máu. Khi được cung cấp đủ nước, hiện tượng này sẽ biến mất, cơ thể trở lại bình thường.

Vấn đề về tim mạch

Harmony R. Reynolds, dược sĩ kiêm Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các vấn đề tim mạch tại Tổ chức Y khoa Langone NYU tại New York (Mỹ) cho biết, nếu mắc các bệnh tim mạch, nhiều khả năng bạn sẽ gặp vấn đề với huyết sắc tố.

Điều này xảy ra khi huyết áp tăng, áp lực lên thành động mạch cao, buộc tim phải hoạt động mạnh để bơm máu. Các chứng bệnh rối loạn hệ miễn dịch, xơ nang, ngưng thở lúc ngủ cũng là nguyên nhân gây ra các vấn đề về tim, gián tiếp gây rối loạn lượng huyết sắc tố trong máu.

Các bệnh về phổi

Mắc phải những bệnh về phổi làm bạn hít thở khó khăn hơn, đòi hỏi cơ thể sẽ phải tạo ra nhiều hồng cầu để bù đắp oxi thiếu hụt. Erin Sundermann, nhà khoa học kiêm trợ lý giáo sư, công tác tại đại học Y California San Diego School cho hay, tình trạng này thúc đẩy cơ thể sản sinh nhiều tế bào hồng cầu, gia tăng mạnh mẽ nồng độ hemoglobin.

Tiếp xúc nhiều với khí CO2

Bạn nên tránh thường xuyên tiếp xúc với khói thải xe bởi chúng có hàm lượng carbon monoxide cao. Sherry Ross, tiến sĩ y khoa kiêm chuyên viên tư vấn các vấn đề hô hấp tại Bệnh viện ung thư Dana-Farber (Mỹ) cho hay, đây là nguyên nhân gây nên tình trạng gia tăng hàm lượng huyết sắc tố trong máu mạnh mẽ.

Hút thuốc

Payal Bhandari, dược sĩ kiêm tư vấn viên y khoa tại Tổ chức Uqora cho hay, rất nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng hút thuốc có khả năng tăng mạnh hàm lượng hemoglobin ở cả nam và nữ. Không chỉ vậy, thuốc lá còn gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác.

Khí CO có nồng độ cao trong khói thuốc lá và sẽ được hấp thụ vào máu, gắn với hemoglobin với ái lực mạnh hơn 20 lần oxy. Với người hút trung bình 1 bao thuốc mỗi ngày thì hàm lượng hemoglobin khử có thể tới 7-8%.

Uống rượu

Nghiện rượu nặng có thể làm bạn mất kiểm soát nồng độ hemoglobin trong máu. Deborah Levy, dược sĩ học kiêm nhà tư vấn y khoa trung tâm Sức khỏe Carrington Farms cho biết, trung bình, những người thường xuyên sử dụng đồ uống có cồn sở hữu hàm lượng huyết sắc tố trong máu cao hơn bình thường khá nhiều. Con số này ở nữ giới là 1,9% và nam giới là 1,3%.

Đột biến gen gây bệnh Vera

Nồng độ huyết sắc tố cao có thể bắt nguồn từ đột biến gen chứ không chỉ đến từ di truyền. Chuyên gia Yvonne Bohn, bác sĩ chuyên khoa y sinh tại Trung tâm tiết niệu Cystex cho biết, đột biến gen JAK2 – gen có vai trò sản xuất hồng cầu – là nguyên nhân gây bệnh.

Dù chưa tìm được nguyên nhân nhưng việc đột biến gen rõ ràng làm tăng số lượng hồng cầu và nồng độ hemoglobin trong máu. Bệnh này thường gặp phổ biến ở nam hơn nữ và chủ yếu ở người dưới 40 tuổi.

Di truyền

Không phải tất cả những người được di truyền gen đột biến đều phát triển bệnh. Có nhiều người chỉ mang gen, có nghĩa là họ có gen nhưng không biểu hiện triệu chứng.

Những người có nguy cơ cao là những người mang cả hai alen bị đột biến của gen HFE, một alen được nhận từ cha, một alen được nhận từ mẹ. Tuy nhiên, không phải tất cả họ đều phát triển triệu chứng.

Một số nguyên nhân khác:

  • Sản sinh hồng cầu tăng lên để bù đắp cho mức oxy trong máu thấp do chức năng tim và phổi kém
  • Rối loạn chức năng tủy xương dẫn đến tăng khả năng sản sinh ra hồng cầu
  • Một số loại thuốc hoặc hormone cũng có thể kích thích sản xuất hồng cầu
  • Người bị ung thư thận
  • Người bị ung thư gan
  • Khí phế thủng
  • Dùng thuốc hoặc hormone
  • Sống ở vùng cao, thiếu oxy

5. Huyết sắc tố tăng có nguy hiểm không?

Những hậu quả thường gặp nhất khi bị huyết sắc tố cao xuất hiện ở các cơ quan dự trữ sắt dư thừa. Tổn thương xảy ra theo thời gian và nó có khuynh hướng ảnh hưởng đến: Gan, Tụy, Tim, Da.

Ngoài ra huyết sắc tố cao còn tăng nguy cơ đột quỵ, suy tim cấp và mãn tính, đều là những biến chứng cực kỳ nguy hiểm.

Một vài ví dụ về các tổn thương có thể xảy ra:

  • Tổn thương gan có thể gây xơ gan – sẹo vĩnh viễn ở gan.
  • Tổn thương tụy có thể gây ra thay đổi nồng độ Insulin, dẫn đến tiểu đường.
  • Các vấn đề về tuần hoàn có thể dẫn đến suy tim.
  • Ứ đọng sắt ở tim có thể gây rối loạn nhịp tim.

Huyết sắc tố cao có thể làm da của bạn chuyển sang màu đồng hoặc màu xám. Nguy cơ biến chứng có thể giảm đi nếu được bắt đầu điều trị sớm ngay khi các triệu chứng xuất hiện. Nếu bạn bị chẩn đoán mắc bệnh huyết sắc tố cao, bạn nên tránh:

  • Sử dụng thực phẩm chức năng bổ sung sắt.
  • Sử dụng thực phẩm chức năng bổ sung vitamin C vì nó làm tăng hấp thụ sắt.
  • Uống rượu.

6. Phương pháp chẩn đoán và điều trị huyết sắc tố cao

Huyết sắc tố tăng cao là tình trạng chỉ có thể phát hiện khi bạn thực hiện các xét nghiệm theo yêu cầu của bác sĩ, vì vậy hãy chú ý đi khám định kỳ đều đặn để kiểm soát tình trạng sức khỏe của mình, cũng như sớm phát hiện ra các triệu chứng bất thường để có hướng điều trị kịp thời. Xét nghiệm cần làm là: Xét nghiệm định lượng nồng độ hemoglobin trong máu

Nếu có kết quả xét nghiệm, hãy trao đổi với bác sĩ kỹ hơn để tìm hiểu về kết quả xét nghiệm, bạn cũng có thể yêu cầu bác sĩ làm một số kiểm tra khác để chắc chắn hơn về tình trạng bệnh của mình.

Trường hợp phát hiện huyết sắc tố tăng cao, bác sĩ sẽ kê thuốc và dặn dò người bệnh chế độ nghỉ ngơi, ăn uống hợp lý để huyết sắc tố được ổn định, người bệnh cải thiện sức khỏe.

Hy vọng bài viết đã cung cấp cho các bạn những thông tin cần thiết về hiện tượng huyết sắc tố tăng cao.

Chia sẻ.

Chức năng bình luận đã bị đóng