Dấu hiệu bệnh u não ở trẻ em, nguyên nhân và cách điều trị

0

U não ở trẻ em là một căn bệnh nguy hiểm, có thể gây ảnh hưởng đến tính mạng của trẻ. Đọc bài viết để hiểu rõ hơn về nguyên nhân gây bệnh, các phương pháp điều trị bệnh hiệu quả nhất.

1. Bệnh u não ở trẻ em là gì?

U não ở trẻ em hình thành từ các tế bào phát triển bất thường ở trong bộ não hoặc tại các cấu trúc, các mô lân cận. U não được phân chia thành 2 thể chính:

  • Lành tính: loại u này không chứa các tế bào ung thư. Trong hầu hết các trường hợp, một khi khối u được cắt bỏ thì chúng sẽ không tái phát. Đa số các khối u lành tính không xâm lấn các mô lân cận. Triệu chứng của loại u này phụ thuộc vào kích thước, vị trí u.
  • Ác tính: loại u này chứa các tế bào ung thư. Chúng thường phát triền rất nhanh, xâm lấn các mô lân cận. Các u não ác tính thường không di căn sang các cơ quan khác trong cơ thể. Ngoài ra, nó dễ tái phát sau điều trị.

Tình trạng u não ở trẻ em

2. Dấu hiệu nhận biết trẻ bị u não

Bệnh nhi u não có thể biểu hiện bằng nhiều dấu hiệu do hội chứng tăng áp lực trong sọ, hội chứng tiểu não, hội chứng chèn ép khu trú… Dấu hiệu khác so với u não ở người lớn là đầu to, thóp phồng, thóp giãn, giãn khớp so (hay gặp ở trẻ dưới 2 tuổi) hay bệnh nhi rất hay nôn, dễ nôn (nhiều trường hợp đã được chẩn đoán bệnh lý tiêu hóa và nằm điều trị ở khoa tiêu hóa dài ngày). Dấu hiệu u não có thể khác nhau ở mỗi bệnh nhi do vị trí, kích thước và giai đoạn của khối u.

  • Các triệu chứng do tăng áp lực nội sọ bao gồm: Nhức đầu, phồng não, đặc biệt ở trẻ nhỏ, nôn ói, thay đổi tính tình, dễ kích động, ngủ gà, co giật, hôn mê…
  • Triệu chứng của u não tại đại não: Co giật, thay đổi thị lực và khả năng nghe, khó khăn trong việc đi lại, yếu cơ hoặc liệt, thay đổi khí sắc, ví dụ như trầm cảm.
  • Triệu chứng của u não tại tiểu não: Khó nuốt, khó vận động mắt, nói chuyện khó khăn, cử động tay, chân một cách vụng về, khó khăn trong đi đứng.
  • Triệu chứng của u não tại cuống não: yếu người, khó khăn trong đi lại, cứng cơ, khó khăn trong cử động mắt và các cơ mặt, nhìn đôi, giảm thính giác…

3. Nguyên nhân khiến trẻ bị u não?

Thông thường, nguyên nhân dẫn đến não là bất thường gen hoặc bất thường nhiễm sắc thể. Còn  lý do khiến gen và nhiễm sắc thể bị bất thường hiện vẫn chưa rõ. Một số chất hoá học cũng đóng vai trò trong sự thay đổi gen. Tuy nhiên, mọi thứ vẫn còn đang nghiên cứu.

Yếu tố nguy cơ gây bệnh u não ở trẻ em:

U sợi thần kinh: 

Đây là rối loạn di truyền gây u trên các mô thần kinh. Nó có thể phát triển bất cứ nơi nào trên hệ thần kinh, bao gồm não, tủy sống và dây thần kinh. Thường u sợi thần kinh được chẩn đoán ở trẻ em hoặc giai đoạn sớm của thanh thiếu niên.

Bệnh Von-Hippel-Lindau: 

Đây là một dạng rối loạn di truyền, hình thành các u, nang trong cơ thể. U có thể lành tính hoặc ác tính. Chúng có thể xuất phát từ não, tủy sống, thận, tụy và hệ sinh dục (ở nam). Triệu chứng bệnh rất đa dạng phụ thuộc kích thước, vị trí u: nhức dấu, gặp vấn đề trong thăng bằng, đi lại, thị giác, yếu tay chân và cao huyết áp. Việc phát hiện và điều trị sớm rất quan trọng. Điều trị bao gồm phẫu thuật hay xạ trị.

U nguyên bào võng mạc: 

Đây là dạng u bắt nguồn từ lớp võng mạc ở mắt. U thường xảy ra ở trẻ em. Đây là dạng u hiếm gặp ở mắt và có thể ảnh hưởng đến cả hai mắt.

Hội chứng Li-Fraumeni: 

Đây là dạng rối loạn làm tăng nguy cơ mắc các ung thư khác, đặc biệt là ở trẻ em và người trẻ. Các loại ung thư thường liên quan đến hội chứng này là: ung thư vú, ung thư mô liên kết ở xương, ung thư mô mềm, u não, bệnh bạch cầu, u tuyến thượng thận,…

4. U não nguy hiểm như thế nào đối với trẻ?

Trong quá trình bệnh cũng như trong quá trình điều trị, một số biến chứng trẻ có thể trải qua như sau:

  • Tổn thương não hoặc hệ thần kinh trung ương: dẫn đến: rối loạn phối hợp hoạt động, yếu cơ, giảm khả năng ngôn ngữ, giảm khả năng nhìn.
  • Các vấn đề sau phẫu thuật như: nhiễm trùng, chảy máu, tác dụng phụ thuốc gây mê.
  • Giảm phát triển ở trẻ em
  • Vô sinh
  • Ung thư tái phát
  • Phát triển các ung thư khác.

5. Chẩn đoán u não ở trẻ bằng phương pháp nào?

  • Chụp CT: phương pháp này dùng tia X và máy tính để xử lý và cho ra hình ảnh cơ thể dưới dạng các lát cắt.
  • MRI: phương pháp này dùng một nam châm lớn, sóng điện từ và máy tính để xử lý và cho ra những hình ảnh về chi tiết trong cơ thể. Thuốc cản từ có thể sẽ được tiêm vào tĩnh mạch bé, giúp hình ảnh khối u hiện rõ hơn.
  • Chọc ống sống thắt lưng: bệnh nhân nằm nghiêng cong người, Bác sĩ sẽ dùng kim đâm vào vùng lưng ở đoạn thấp, đi vào ống sống (khoang xung quanh tủy sống). Sau đó hút dịch não tủy mang đi xét nghiệm tìm tế bào ung thư.
  • PET: trong phương pháp này, dung dịch đường có hoạt tính phóng xạ sẽ được tiêm vào máu. Các tế bào ung thư sử dụng đường nhiều hơn tế bào bình thường, nên đường sẽ tập trung nhiều trong tế bào ung thư. Một máy ghi đặc biệt sẽ giúp nhận biết các phân tử đường. Phương pháp này còn giúp phát hiện tế bào ung thư ở nhiều nơi khác trong cơ thể, ngay cả khi các phương pháp thông thường không thể phát hiện. Hiện nay, PET thường được kết hợp với CT, nên còn được gọi là PET/CT.
  • Sinh thiết: các tế bào trong khối u sẽ được trích ra và mang đi xét nghiệm. Phương pháp này còn giúp xác định loại khối u và tốc độ phát triển của khối u.
  • Xét nghiệm máu: giúp kiểm tra các chất chỉ điểm ung thư, chúng được giải phóng từ khối u.
Chụp CT là một trong những phương pháp chẩn đoán u não ở trẻ

Chụp CT là một trong những phương pháp chẩn đoán u não ở trẻ

6. Các phương pháp điều trị u não ở trẻ

Phẫu thuật: 

Điều trị u não trẻ em chủ yếu dựa vào phẫu thuật. Phẫu thuật triệt để khối u là biện pháp điều trị tốt nhất cho trẻ em, tuy nhiên điều đó phụ thuộc vào nhiều yếu tố như vị trí, kích thước và mức độ xâm lấn khối u, kinh nghiệm phẫu thuật viên, vấn đề gây mê hồi sức và vấn đề di chứng sau mổ. Phẫu thuật lấy u não trẻ em gặp nhiều khó khăn do tư thế khó, khó cố định đầu, tắc mạch do khí nếu mổ tư thế ngồi, mất máu…

Phẫu thuật u não mang lại hiệu quả điều trị khá cao

Phẫu thuật u não mang lại hiệu quả điều trị khá cao

Xạ trị:

Phương pháp này sử dụng tia X năng lượng cao hoặc các loại tia khác để giết tế bào ung thư hay ngăn chặn sự phát triển củng tế bào ung thư. Có tác dụng trong một số loại u não trẻ em, nhất là Medulloblastoma, Germinoma. Điều trị xạ trị là cần thiết nếu còn sót u sau phẫu thuật. Tuy nhiên, xạ trị có thể ảnh hưởng lâu dài tới sự phát triển của trẻ nên phải cân nhắc kỹ trước khi quyết định xạ trị. Một số trường hợp có thể chờ đợi tới khi trẻ lớn sẽ giảm thiểu được tác dụng phụ do tia xạ.

Xạ trị được chỉ định để hỗ trợ điều trị hoặc không can thiệp phẫu thuật được

Xạ trị được chỉ định để hỗ trợ điều trị hoặc không can thiệp phẫu thuật được

Hóa trị:

Chỉ định điều trị cho những u ác tính mức độ cao ở trẻ em. Đây là các thuốc giúp giết các tế bào ung thư hoặc ngăn chặn sự phát triển của tế bào ung thư. Các thuốc này được đưa vào cơ thể có thể qua đường tĩnh mạch, tiêm trực tiếp vào mô hay qua đường uống.Chính vì vậy, nên cân nhắc kỹ trước khi sử dụng hóa chất cho u não ở trẻ em.

Một số tác dụng phụ có thể gặp phải sau hóa trị và xạ trị:

  • Rụng tóc: cả hóa trị và xạ trị đều có khả năng gây rụng tóc. Nếu như do hóa trị, tóc sẽ mọc lại sau kết thúc điều trị. Nhưng đối với xạ trị, tóc có thể sẽ không mọc trở lại.
  • Mệt mỏi: rất thường gặp trong cả hai phương pháp điều trị này, và có thể kéo dài nhiều tuần sau khi kết thúc hóa trị hoặc xạ trị.
  • Tăng nguy cơ nhiễm trùng
  • Biến đổi da tại nơi xạ trị: phương pháp này có thể khiến phần da chiếu xạ bị tổn thương, giống như cháy nắng. Vùng da đó trở nên đỏ, dễ bong, hoặc đau nếu như da sáng. Còn trong trường hợp da sạm, vùng đó trở nên sạm hơn và dễ bong da.

7. Một số điều cha mẹ cần nhớ trong quá trình điều trị u não cho con?

  • Nếu trẻ gặp vấn đề trong ăn uống, hãy tham vấn chuyên gia dinh dưỡng để có những lời khuyên hữu ích.
  • Trẻ có thể cảm thấy mệt mỏi, cần hài hòa giữa việc nghỉ ngơi và hoạt động. Hãy động viên bé tập thể dục nhẹ nhàng bởi việc này giúp tăng sức khỏe và có thể làm giảm đau.
  • Nếu con bạn có thói quen hút thuốc lá, hãy khuyên trẻ cai thuốc và diễn giải cho con biết về những tác hại của thuốc lá.
  • Luôn bên cạnh động viên và trở thành chỗ dựa tinh thần cho trẻ
  • Đưa trẻ tái khám định kỳ

Là bậc cha mẹ, ai cũng mong muốn thiên thần nhỏ của mình luôn được khỏe mạnh, vui đùa tung tăng với bạn bè và học tập tốt. Luôn theo sát và phát hiện những dấu hiệu bất thường ở trẻ để sớm phát hiện bệnh và có phương pháp điều trị tốt nhất nhé!

Chia sẻ.

Chức năng bình luận đã bị đóng