Những nguyên gây bệnh hoang tưởng ảo giác?

0

Tại Việt Nam có khoảng 860 nghìn người (chiếm gần 1% tổng dân số) bị mắc bệnh hoang tưởng ảo giác. Có rất nhiều nguyên nhân gây nên căn bệnh này.

1. Hoang tưởng ảo giác là gì?

Bệnh hoang tưởng còn được gọi là bệnh tâm thần hoang tưởng hay thần kinh hoang tưởng. Bệnh có tên tiếng Anh là Paranoid Personality Disorder.

Bệnh xảy ra khi các giác quan bị rối loạn, người bệnh tưởng như mình nghe thấy, nhìn thấy, cảm thấy những việc mà thực tế lại không có thật.

Hoang tưởng là một bệnh rối loạn về thần kinh

Hoang tưởng là một bệnh rối loạn về thần kinh

2. Triệu chứng của bệnh hoang tưởng ảo giác

Khi mắc bệnh, bệnh nhân có một số biểu hiện sau: (theo wikipedia)

  • Rối loạn giấc ngủ như mất ngủ, khó ngủ, không ngủ, đảo giấc (ngày ngủ đêm thức). Có trường hợp dẫn đến căng thẳng, mất ngủ, đờ đẫn không muốn ăn uống hay hoạt động gì, suốt ngày ngồi hay nằm một chỗ. Tuy nhiên có khi bệnh nhân không có loại rối loạn này.
  • Có những rối loạn về hành vi, rối loạn về cảm xúc như cảm giác hai chiều vừa yêu vừa ghét hay cảm xúc trái ngược là người thân thì rất ghét, căm thù nhưng người dưng lại tin yêu hay đi dự đám ma thì cười nhưng đi đám cưới lại khóc.
  • Bệnh nhân còn có các triệu chứng điển hình như đi lang thang, nhặt rác, tích trữ các vật dụng bỏ đi, cười một mình, tự trò chuyện một mình, nói chuyện, cười nói một mình…
  • Dấu hiệu đáng quan tâm nhất mà bác sĩ thường ghi chẩn đoán là “ảo thanh bình phẩm” hay ảo thanh. Tức là bệnh nhân thường nghe có tiếng nói chuyện trong đầu, hoặc tiếng nói trong bụng phát ra. Có khi là tiếng nói xấu hoặc khen bệnh nhân, có khi phân tích, nhận xét những hành vi, suy nghĩ của bệnh nhân. Thậm chí tiếng nói đó ra lệnh, bắt bệnh nhân làm theo việc này việc khác, trong đầu bệnh nhân nhiều lúc có tiếng đó. Một số trường hợp bị chứng ảo giác, thỉnh thoảng cứ nghe ai nói chuyện, ra lệnh, bình phẩm, bắt ép phải làm thế này, thế kia….
  • Bệnh nhân còn có biểu hiện hoang tưởng ma nhập, người chết nhập vào, luôn có cảm giác bị theo dõi, bị hại, bị bắt, bị giết, bị bệnh. Có người lại có hoang tưởng phát minh, nghiên cứu sáng chế… Thực tế rất nhiều bệnh nhân tuy mắc bệnh hoang tưởng ảo giác nhưng nói năng lưu loát, trí nhớ tốt, thậm chí nhớ tốt hơn người bình thường.

3. Nguyên nhân gây bệnh hoang tưởng ảo giác

Nguyên nhân của bệnh hoang tưởng ảo giác là do những biến đổi, khiếm khuyết về rối loạn chuyển hóa của tế bào não, rối loạn chức năng hoạt động của não và chưa một xét nghiệm nào có thể phát hiện được.

Đây là bệnh nội sinh nhưng có người vẫn còn nhầm lẫn cho rằng đây là bệnh mắc phải do stress, do yếu tố môi trường, do chấn thương.(theo wikipedia)

Ngoài ra, nguyên nhân gây ra bệnh hoang tưởng có thể xuất phát từ định kiến hay ám ảnh, từ ảo giác hay là hiện tượng duy nhất của một bệnh loạn thần còn sót lại (hoang tưởng di chứng).

Hoang tưởng cũng có thể gặp trong nhiều bệnh khác nhau như: tâm thần phân liệt, loạn thần cấp tính, các rối loạn cảm xúc (trầm cảm, hưng cảm) có triệu chứng loạn thần, loạn thần thực tổn…

4. Hoang tưởng ảo giác ảnh hưởng như thế nào tới cuộc sống người bệnh?

Bệnh hoang tưởng có thể dẫn đến những hậu quả nghiệm trọng cho bản thân người bệnh và những người xung quanh. Cụ thể là:

  • Hoang tưởng khiến cho người bệnh luôn lo ngại, nghi kị những người xung quanh, làm rạn nứt các mối quan hệ xã hội cũng như có nguy cơ tan vỡ hạnh phúc gia đình.
  • Bệnh hoang tưởng khiến cho người bệnh gặp hạn chế lớn trong công việc do không thể làm việc nhóm.
  • Bệnh hoang tưởng khiến cho người bệnh trở nên nóng nảy, dễ giận dữ và tấn công người khác. Trong trường hợp xấu nhất người bị bệnh hoang tưởng có thể trở thành sát nhân giết người.
  • Bệnh hoang tưởng nếu nặng hơn có thể khiến cho người bệnh có những suy nghĩ tiêu cực, thậm chí có ý nghĩ tự sát.

5. Cách điều trị bệnh hoang tưởng ảo giác

Điều trị rối loạn ảo giác thường liên quan đến cả dược lý trị liệu và tâm lý trị liệu.

Dược lý trị liệu

Thuốc chống rối loạn thần kinh có thể được sử dụng trong điều trị rối loạn hoang tưởng.

Tâm lý trị liệu

Đối với hầu hết bệnh nhân bị rối loạn hoang tưởng, điều trị tâm lý trị liệu là rất cần thiết. Mục tiêu của liệu pháp hỗ trợ bao gồm tạo điều kiện tuân thủ điều trị và giáo dục cho bệnh nhân về căn bệnh và cách điều trị.

Các can thiệp về giáo dục và xã hội có thể bao gồm đào tạo kỹ năng xã hội, hướng dẫn cách giảm thiểu các yếu tố nguy cơ, bao gồm: suy giảm cảm giác, cách ly, căng thẳng và bạo lực.

Cung cấp hướng dẫn thực tế và hỗ trợ trong việc đối phó với các vấn đề xuất phát từ rối loạn hoang tưởng có thể rất hữu ích.

Phương pháp điều trị nhận thức có thể sẽ được chỉ định cho một số bệnh nhân. Trong hình thức trị liệu này, nhà trị liệu sử dụng các câu hỏi tương tác và các thử nghiệm hành vi để giúp bệnh nhân xác định các suy nghĩ có vấn đề và sau đó thay thế chúng bằng tư duy thay thế, thích ứng hơn.

Việc thảo luận về bản chất phi thực tế của niềm tin hoang tưởng với bệnh nhân nên được thực hiện một cách nhẹ nhàng. Lưu ý rằng phương pháp này chỉ được thực hiện sau khi mối quan hệ giữa chuyên gia với bệnh nhân đã được thiết lập.

Những điều mà bệnh nhân cần làm

  • Kiên trì khi điều trị
  • Dùng thuốc theo chỉ dẫn
  • Không được ngừng sử dụng thuốc mà không hỏi ý kiến bác sĩ
  • Thay đổi lối sống lành mạnh
  • Giảm căng thẳng trong công việc
  • Trung thực khi điều trị bệnh

Trên thực tế, chỉ 5-7% số ca mắc bệnh có thể điều trị khỏi hoàn toàn. Còn lại đến 93-95% bệnh nhân gần như mắc bệnh suốt đời. Tuy nhiên, nếu bệnh nhân được điều trị tốt thì 60-70% sống gần như bình thường. Yếu tố để bệnh nhân ổn định bệnh tốt nhất là chính người bệnh nhận thức được bệnh của mình.

Chia sẻ.

Chức năng bình luận đã bị đóng