Bài Học Làm Người Từ Mẹ

0

Mẹ tôi, chào đời trong bối cảnh thời bao cấp.  

Mẹ tôi 15 tuổi, một nữ sinh tháo vát, nhanh nhẹn biết yêu thương đỡ đần bố mẹ, tâm hồn trong sáng như tờ giấy trắng học trò. 

Mẹ tôi, 18 tuổi, đánh rơi ước mơ thi đại học của mình vì điều kiện gia đình không cho phép.

 Mẹ tôi, 21 tuổi, vội theo chồng bỏ cuộc chơi, để rồi 20 năm sau, ngồi cạnh con gái lớn ở độ tuổi mình ngày đó, chỉ biết nói với con rằng: “Tuổi trẻ và ước mơ là điều mẹ nuối tiếc nhất, không thể nào lấy lại được. Vì vậy, bằng bất cứ giá nào, phải học”. 

40 năm cuộc đời, một nửa chặng đường đã qua, thời gian đã để lại trên khuôn mặt mẹ nhiều dấu vết tuổi tác. Ngày còn nhỏ, tôi không biết được mẹ thực sự vất vả như thế nào, cả khó khăn về vật chất lẫn tinh thần. Chỉ biết rằng mẹ nấu cơm rất ngon và mẹ là chủ của một tiệm cơm. Trẻ con, có bao giờ biết được cảm giác 4 giờ sáng thức dậy, chuẩn bị bếp lò, nấu nước xương. Trẻ con, có bao giờ  hiểu được hàng trăm suất ăn được một người phụ nữ phục vụ tươm tất, quả không phải một chuyện dễ dàng. Và trẻ con, lại càng không biết được, đồng tiền để nuôi mình lớn lên lại chứa đựng nhiều mồ hôi, nước mắt đến thế. 

Lớn thêm, 16 tuổi, học cấp 3 với dày đặc lịch học thêm, tôi cứ ngỡ là mình vất vả quá chừng, tự cho mình cái quyền về nhà là nằm ườn ra giường ngủ, để mặc mẹ từ quán ăn trở về nhà lại lo bữa ăn tối nóng sốt cho ba bố con. Suy nghĩ ấy chỉ kết thúc khi tôi được dự một phần vào công việc của mẹ, công việc mà tôi luôn mặc định trong đầu mẹ làm được, mẹ vẫn làm từ xưa mà, đó là lần phụ mẹ xử lí chỗ bát đĩa sau khi khách ăn xong. 

Lần đầu tôi biết được, một việc đơn giản như rửa bát cũng phải đòi hỏi nhanh, sạch và không lãng phí nước. Lần đầu tiên thẫn thờ trước đống bát đĩa chồng cao, tự hỏi mình: 10 năm, công việc này, thậm chí khổ sở hơn nhiều, làm sao mẹ vượt qua được? Lần đầu tiên nhận đồng 20 ngàn suất cơm của khách hàng mà sao sống mũi cay xè … “20 ngàn ơi, sao mà bé nhỏ trước những món đồ vô nghĩa mà hàng ngày mình vẫn mua? 20 ngàn ơi, biết bao cực nhọc mới đánh đổi được lấy mi, hả 20 ngàn?” 

Thêm vài tuổi nữa, 20 tuổi, háo hức xa khỏi vòng tay mẹ để lên Hà Nội học đại học. Cầm trong tay số tiền 1 tháng, lần đầu tiên được tự mình chi tiêu. Và cảnh đầu tháng nhởn nhơ, cuối tháng bơ phờ đúng không chừa sinh viên nào. Lần đầu tiên rơi vào cảnh “mì tôm cuối tháng” mới thấy thèm cảm giác được ăn cơm nhà biết bao, mới biết rằng hạnh phúc chẳng ở đâu xa, đơn giản chỉ là bữa cơm của mẹ cũng đủ thấy ấm lòng. 

20 tuổi, tầm tuổi này khi ấy, mẹ đã chuẩn bị theo chồng. Con gái của mẹ , vẫn còn là sinh viên, chỉ mới bớt đi chút khù khờ của cô nữ sinh phổ thông 2 năm về trước. Đã biết được rằng tiền không tự nhiên sinh ra mà phải đánh đổi bằng cả sức lực. Vậy nên mỗi khi trông thấy những bạn sinh viên trạc tuổi mình đi làm thêm, đặc biệt là công việc rửa bát thuê, kí ức về đồng 20 ngàn xanh lét thấm đẫm nhọc nhằn từ sớm đến khuya của mẹ lại nhói lên trong lòng, để tôi quay mặt đi tự hứa với lòng mình “Bằng mọi giá, phải học ! “ 

Phải sinh ra trong gia đình lao động mới biết rằng việc học thay đổi cuộc đời của một con người như thế nào. Thay vì 7 rưỡi mới thức dậy, 8 giờ mới phóng xe đi làm giống nhân viên công sở, mẹ lúc nào cũng dậy từ 4 giờ sáng đi lấy nguyên liệu về chế biến, tiếp tục công việc phục vụ cả trăm suất ăn như hàng ngày vẫn thế. Mẹ phục vụ tươm tất bữa ăn cho khách hàng, nhưng chính bữa ăn của mẹ lại không bằng một phần của họ. Người ta vẫn nói “Trời đánh còn tránh miếng ăn”, vậy nên cảm giác phải tranh thủ  ăn vội vàng chút cơm để lại quay vòng vội vã cho kịp nấu thêm những món ăn khác, không phải ai cũng hiểu là nó nghẹn đắng ra sao. Vậy nên , mẹ hay cáu gắt cũng là chuyện dễ hiểu. Nhiều lúc mẹ hay nói đùa: “May mà mẹ thần kinh thép, không thì đã bị stress nặng.” Đằng sau câu nói đùa tưởng chừng đơn giản đó là cả chặng đường chục năm bền bỉ bám trụ với công việc nhọc nhằn của mẹ, mà tôi biết, vì gia đình, vì các con … 

Cuộc sống đã đưa đẩy một cô gái trẻ, tâm hồn lãng mạn như mẹ phải gắn bó với công việc đầu tắt mặt tối này. Ngày xưa, ông ngoại vốn là ca sĩ của đoàn chèo nên dòng máu văn chương nghệ thuật đã sớm thấm đẫm vào con người mẹ. Mẹ yêu thơ, yêu những bông hoa, yêu những lời nói dịu dàng, yêu những bài hát ngọt ngào sâu lắng. Sự nhọc nhằn đã làm cằn cỗi đi tâm hồn mẹ, nhưng những khi nhìn thấy mẹ rơi nước mắt khi xem chương trình “Như chưa hề có cuộc chia li”, hay chỉ đơn giản là một mẩu tin xin sự giúp đỡ từ những tấm lòng hảo tâm của một em bé tội nghiệp mắc bệnh tim bẩm sinh nào đó trên Dân Trí, tôi biết rằng, trái tim của mẹ vẫn vẹn nguyên sự nhân hậu , dịu dàng sau bao khó khăn mà cuộc đời dồn lên vai mẹ. Đôi lúc mẹ tâm sự với tôi, khi đọc được những vụ lợi dụng trẻ em mồ côi, lang thang để tư lợi, thậm chí đánh đập, hành hạ chúng của những kẻ không còn tính người, mẹ lại tự động viên bản thân mình, vất vả thế nào cũng chịu đựng được, miễn là lo cho các con được sống an lành. Tâm sự từ đáy lòng mẹ: “Không may các con của mẹ rơi vào cảnh đó chắc mẹ không sống nổi …” ai đã từng làm mẹ, chắc sẽ thấm thía. Lòng mẹ bao la, tình mẹ vô giá và sống trên đời, có mẹ là điều hạnh phúc nhất. 

Không phải vô cớ mà những bài hát về mẹ luôn lấy được nhiều nước mắt nhất từ người nghe. Bạn của tôi từng nói, lần nào nghe bài” nhật kí của mẹ” nó cũng khóc , dù đã nghe không biết bao lần. Một đứa bạn khác kể, ngày đầu xa mẹ đi học đại học , nhác thấy dáng xe đạp lưng còng chở rau quả ra chợ sớm lúc 4 giờ sáng, nó đã chạy theo vừa khóc vừa gọi như một đứa trẻ con. Một đứa khác tâm sự, hồi lớp 11, nghe tin mẹ nó bị chuẩn đoán ung thư, nó không còn thiết thứ gì, ra lớp chỉ lặng lẽ gục mặt xuống bàn, nhưng may sao sau đó lại biết là chuẩn đoán nhầm. Tình mẫu tử hiện diện từ thơ ca ra ngoài đời thực chân thật đến nỗi, ta có thể bắt gặp ở bất cứ đâu. Dù đi đâu xa hay gặp khó khăn nào trong cuộc sống, chỉ cần mở bài hát về mẹ, nghe nó , rồi òa khóc một trận thật to, để rồi mỉm cười: dù sao đi nữa , ta vẫn còn có mẹ trong đời … 

Dù bao nhiêu lời lẽ đẹp đẽ nhất trên đời cũng không thể miêu tả được sự hi sinh thầm lặng của mẹ. Ước mơ, tuổi trẻ, quá khứ, nuối tiếc, tất cả đã bỏ lại sau lưng. Giờ mẹ đã bước qua tuổi 40, ngẫm lại cuộc đời của mình, đôi lúc mẹ xót xa nhưng mẹ thường nói: có 3 thứ không thể lấy lại: lời đã nói ra, mũi tên đã bắn và thời gian đã qua. Bài học đó, phải là người từng trải mới thấm được hết ý nghĩa của sự lãng phí thời gian và đánh mất ước mơ. Ngày còn nhỏ , mẹ học văn rất giỏi, mẹ kể, mẹ được đi trại hè Côn Sơn cùng các bạn học sinh giỏi văn năm ấy. Tất cả họ đều đã trở thành giáo viên dạy văn hoặc nhà báo, còn mẹ chỉ là một người lao động bình thường. Nhiều lúc tưởng tượng nếu mẹ là một cô giáo, có lẽ mẹ sẽ là một người phụ nữ thành đạt, hạnh phúc, lúc nào trên môi cũng nở nụ cười, chứ không phải một người phụ nữ sạm đen vì khói bếp, người lúc nào cũng thấm đẫm mùi thức ăn và mệt nhoài, cáu bẳn. Nhưng tất cả cũng chỉ là hoài niệm và nuối tiếc. Quan trọng là mẹ đã luôn sống có trách nhiệm, lo cho gia đình và vẫn âm thầm nuôi dưỡng tâm hồn mình bằng những tập thơ gối đầu giường … Mẹ vẫn là một người phụ nữ dịu dàng, lãng mạn như thế, dù cuộc đời đã không ưu ái mẹ được sống như mẹ mơ ước. 

Dù mẹ không là một người thầy, nhưng mẹ đã dạy tôi những thứ mà không trường học nào dạy được, đó là không được từ bỏ ước mơ, và dù cuộc sống có nghiệt ngã đến đâu, cũng vẫn luôn là chính mình.

Bùi Thị Thu Hằng

Chia sẻ.

Chức năng bình luận đã bị đóng